کودکان ۱۸ ماهه تا ۶ ساله در مهر من

اولین اتاق بازی مادر و کودک ۶ تا ۱۲ ماهه‌ها

این‌جا در «مهر من»، کنار مامان و نزدیک دوستان کوچولوی دیگر، بازی‌های مناسب با مرحله بی تکرار رشدی ۶ تا ۱۲ ماه را تجربه

اهمیت بازی برای کودک به حدی است که اگر بازی را از دنیای او بگیریم، خیلی چیزها را از او گرفته‌ایم. زیرا بازی راهی برای ابراز و نشان دادن احساسات است و باعث تخلیه فشار و استرس‌های عصبی کودک می‌شود.

بازی یک مفهوم کلیدی برای سلامت و رشد کودک است و کودکان در بازی‌هایشان از محیط پیرامون و زندگی تجربه کسب می‌کنند.

از طرف دیگر بازی باعث تقویت مهارت‌های فیزیکی و حرکتی کودک و سلامت جسمی وی می‌شود و این شانس را به او می‌دهد که با ایجاد ارتباط و تعامل با هم‌سالان خود، مهارت‌های زبانی‌اش تقویت شود. ناگفته نماند که اهمیت اسباب‌بازی هم به اندازه بازی در دنیای کودکی است.

اسباب بازی برای نوزادان زیر ۳ ماه

در ماه‌های اول تولد که نوزاد توان حرکت دادن یا گرفتن اشیاء را ندارد بهترین وسایل بازی، وسایلی است که توجه وی را جلب کرده و به آن‌ها نگاه کند. وسیله بازی با توجه به محدودیت بینایی کودک باید ۲۰ تا ۳۵ سانتی متر از چشمان کودک فاصله داشته باشد.

اشیایی که رنگ‌های تند دارند یا صدا ایجاد می‌کنند در این سنین برای تحریک سیستم حسی حرکتی کودک بسیار مناسب هستند. همچنین اسباب بازی‌هایی که در فاصله مشخصی از تخت یا سقف آویزان می‌شوند بسیار مناسب هستند.

تخلیه هیجانی + تقویت مهارت‌های جسمی حرکتی + آموزش‌های پایه + تقویت حواس پنج‌گانه

فعالیت‌های گروه "یک سال و شش ماه تا یک سال و هفت ماهه‌ها":

محور اصلی فعالیت این دوره: "تخلیه هیجانی"
تسهیل‌گر در واقع از موقعیت‌های بازی برای ایجاد ارتباط با کودک استفاده می‌کند.

در این گروه سنی، که کودک آغاز به شناخت و تجربه محیط و افراد و رویدادها می‌کند، در معرض طیف وسیعی از هیجانات و احساسات قرار می‌گیرد. برای تثبیت هر آموزش، ابتدا باید برون‌ریزی مناسبی برای کودکان ایجاد کرد تا فضای روانی کودک آماده پذیرش مفاهیم، رابطه‌ها و معانی جدید باشد.

به طور کلی بازی، نقش موثری در رشد کودکان دارد و در خلال بازی است که می‌توان به بسیاری از ویژگی‌ها، مسایل و رشد کودک پی برد. در این دوره، کودکان بسیاری از کارهایی را که قادر به انجام آن‌ها در منزل نیستند، در فضایی امن، در کنار مادر و گروه سنی هم‌سالانشان تجربه می‌کنند.

کارهایی مثل: بازی با مواد خوراکی (ماست، میوه‌ها و...) و بسیاری از بازی‌ها که طراحی گروه متخصص بازی زیر سه ساله‌های موسسه «مهر من» می‌باشد.

فعالیت‌های گروه یک سال و هشت ماه تا یک سال و نه ماهه‌ها:

در این ترم، علاوه بر ادامه داشتن دوره تخلیه هیجانی، تقویت جسمی - حرکتی کودکان این گروه سنی به طور شاخص کار می‌شود.

فعالیت‌هایی که کودک تحت عنوان بازی‌های جسمی - حرکتی انجام می‌دهد، در پرورش نیروی جسمی و حواس او تاثیر زیادی دارد. از نظر جسمی - حرکتی می‌توان گفت از طریق بازی، حواس پنج‌گانه کودک پرورش می‌یابد و به دلیل بازی‌های تخلیه هیجانی این دوره، انرژی مازاد از کودکان تخلیه می‌شود.

این بازی ها باعث می‌شوند تا نظام ارگانیک بدن از قبیل دستگاه گردش خون، گوارش، تنفس، بافت استخوانی، غدد داخلی و عصبی به صورت هماهنگ رشد یابند.

بازی‌های جسمی - حرکتی نقش تعیین کننده‌ای در این موارد دارند:

  • رشد هماهنگ دستگاه‌ها و اعضای مختلف بدن
  • تقویت حواس پنج‌گانه
  • مصرف انرژی مازاد
  • آگاهی از توانمندی‌های فکری و بدنی خود (شناخت بدن)

فعالیت‌های گروه یک سال و نه ماه تا یک سال و ده ماهه‌ها:

با بزرگ‌تر شدن کودکان، نیازهای آن‌ها با توجه به مراحل رشد، تغییر می‌یابد، این ترم "آموزش‌های پایه" به دیگر مباحث افزوده می‌شود.

این آموزش‌ها شامل مفاهیم عمومی رنگ‌ها، اشکال، حیوانات، خوراکی‌ها و... می‌باشند.

افزایش دایره لغات کودکان یکی از اهداف مهم این ترم محسوب می‌شود. استفاده از این کتاب، نمایش و موسیقی در این ترم بیشتر می‌شود.

کارگاه‌های مادران برای آموزش همزمان مادر و کودک از این ترم آغاز می‌شود.

فعالیت‌های گروه یک سال و ده ماه تا دو ساله‌ها:

این ترم علاوه بر تخلیه هیجانی، رشد جسمی - حرکتی و آموزش‌های پایه تاکید بر تقویت حواس پنج‌گانه کودکان این گروه سنی است. حواس در زندگی روزمره همه ما نقش مهمی ایفا می‌کند. رشد حواس پنج‌گانه از بدو تولد آغاز شده و تا پایان عمر می‌تواند ادامه یابد. اما دوره طلایی رشد، در دوره قبل از دبستان است. عملکرد مناسب مغز به یک‌پارچگی خوب حواس بستگی دارد. پس اگر اطلاعات حسی با دقت و به طور کافی پردازش نشود، به نوبه خود بر کارایی عملکرد مغز تاثیر می‌گذارد.

بنابر این با هماهنگ کردن چشم و دست و کنترل حرکتی و ادراک بصری، فضایی و مسایل تعادلی لمسی و توانایی بصری – حرکتی و توانایی جهت‌گیری می‌توان گروهی از ناتوانی‌های نوشتن، خواندن، هجی کردن و اختلالات ریاضی را درمان کرد. هر چه کودکان در زمینه دریافت و پرداخت محرک‌های ورودی کارآمدتر شوند در فهم و درک محیط و در نتیجه در بیان و توصیف خود تواناتر خواهند بود.

تخلیه هیجانی + رشد جسمی حرکتی + آموزش‌های پایه + تقویت حواس پنج‌گانه + رشد شناختی + تقویت مهارت‌های فردی + جداسازی امن

فرض بر این است که کودکان از هجده ماهگی با گذراندن دوره‌های مرحله مقدماتی مادر و کودک (از هجده ماهگی تا دو سالگی) دوره‌های زیر را تجربه کرده‌اند:
  • تخلیه هیجانی
  • رشد جسمی - حرکتی
  • آموزش‌های پایه
  • تقویت حواس پنج‌گانه

و حالا آماده ورود به مرحله حساس ۲ تا ۳ سالگی هستند.

فعالیت‌های گروه "دو سال تا دو سال و چهار ماهه ها":

در این مرحله علاوه بر مفاهیم ارایه شده در مرحله مقدماتی، سعی در تقویت رشد شناختی کودکان است.

به مجموعه تغییرات کمی و کیفی که از لقاح تا مرگ ادامه دارد، رشد گفته می‌شود و شناخت شامل چیزهایی می‌شود که می‌دانیم یا به آن می‌اندیشیم.

اما رشد شناختی تغییرات منظم و تدریجی در پردازش ذهنی است که باعث پختگی می‌شود، تغییرات خاصی که عامل اساسی آن گذشت زمان همراه با تکامل و نظام یافتگی سیستم عصبی است که با کسب شایستگی‌ها و توانایی‌ها آن رفتار ظاهر می‌شود.

فعالیت‌های گروه "دو سال و پنج ماه تا دو سال و هشت ماهه‌ها":

علاوه بر مواردی که تا کنون برای گروه سنی زیر سه سال به تفصیل بیان شد، در این مرحله حساس رشدی، تقویت مهارت‌های فردی پیش نیاز اصلی ترم آینده (مرحله جداسازی ایمن) می‌باشد.

هر چقدر توانایی فردی کودک بیشتر باشد، بهتر و زودتر آماده جدا شدن از مادر و اجتماعی شدن می‌شود. مهارت‌های فردی از موارد بسیار ساده گرفته تا موارد پیچیده باید در مرحله رشدی مناسب تمرین شود.

گاهی علت اصلی وابستگی کودکان، عدم داشتن مهارت‌های فردی کافی آنها است و صد البته گاهی وابستگی مادر و کودک، علت اصلی وابستگی است!

فعالیت‌های گروه"دو سال و نه ماه تا سه ساله‌ها":

در این مرحله رشدی، کودکان در فضایی امن "جداسازی" با تکنیک‌های خاص با توجه به آموزش‌های داده شده قبلی به مادران آغاز می‌شود.

این جداسازی در مراحل مختلف، با توجه به تفاوت‌های فردی کودکان و هماهنگی کامل با مادران انجام می‌شود. مراحل این روند مهم و حساس نتیجه سال‌ها تجربه و پژوهش میدانی کارشناسان موسسه مهر من است.

نکته مهم این که سبک‌های دلبستگی زندگی آینده فرد را رقم می‌زند و در مواردی مانند روابط بین فردی، مهارت‌های اجتماعی، اضطراب و... اهمیت زیادی دارد.

در خلال این دوره بسیاری از دغدغه‌های والدین از حضور در فضاهای اجتماعی کودکان (مهد، گروه هم‌سالان و...) با شرکت در این دوره و آگاهی از مراحل رشد کودکان، نحوه صحیح برخورد با نیاز عاطفی و ایجاد دلبستگی ایمن برطرف می‌شود.

در کنار تمام موارد ذکر شده، گروه پژوهش و آموزش مادر و کودک زیر سه سال موسسه مهرمن، برنامه‌های جانبی ویژه این گروه سنی را به ترتیب زیر در نظر دارد.

  • اتاق رنگ و موسیقی
  • اتاق بازی خانواده
  • کافه بازی مادران
  • اتاق رشد جسمی - حرکتی
  • جلسات پرسش و پاسخ
  • و ....

از آن‌جا که تفاوت‌های فردی کودکان در هر مرحله رشدی حایز اهمیت بالایی است، قرار گرفتن کودک در هر گروه تنها با ارزیابی کارشناس مربوطه و هماهنگی با خانواده‌ها انجام می‌گیرد.

تخلیه هیجانی + رشد جسمی حرکتی + آموزش‌های پایه + تقویت حواس پنج‌گانه + رشد شناختی + تقویت مهارت‌های فردی + جداسازی امن + تقویت مهارت گروهی + شناخت احساسات + بیان احساسات

فرض بر این است که کودکان تمام دوره‌های مقدماتی و دوره آموزشی ابتدایی زیر سه ساله‌ها را تا این مرحله گذرانده‌اند: 

  • تخلیه هیجانی
  • رشد جسمی - حرکتی
  • آموزش‌های پایه
  • تقویت حواس پنج‌گانه
  • رشد شناختی
  • مهارتهای فردی
  • جداسازی ایمن

و اینک آماده ورود به مرحله متوسط (۳ تا ۴ ساله‌ها) می‌باشند.

گروه سنی سه سال تا سه سال و چهار ماهه:

مهارت روابط بین فردی مهارتی است در جهت تعامل مثبت با افراد به خصوص اعضای خانواده در زندگی روزمره، شناسایی مرز روابط با دیگران و ایجاد روابط صمیمانه متعهدانه علاوه بر تمام مواردی که تاکنون بررسی شد. تقویت مهارت بین فردی کودکان در این ترم به صورت جدی پیگیری می‌شود.

کودکان با توجه به الگوهای اجتماعی شدن، این مهارت را می‌آموزند و با حمایت عاطفی می‌توانند در آینده با وجود این مهارت با استقلال کافی زندگی می‌کنند. به کمک این مهارت، کودک خواهد توانست انتظارات و توقعات منطقی خود را بیان کند، در زمان لازم ”نه” بگوید و رفتاری جرات‌مندانه داشته باشد.

آن‌چه در این بخش حایز اهمیت است، آموزش همزمان خانواده می‌باشد. به طور مثال در مبحث ”جراتمندی“ به عنوان یکی از مولفه‌های مهارت بین فردی، باید خانواده‌ها از جزییات و نحوه آموزش به کودکان آگاه باشند تا این آموزش‌ها به طور همزمان با کودک انجام شود. مباحثی مثل ”مهارت نه گفتن“، ”مراقبت از خود”، ”عزت نفس”، ”اعتماد به نفس” و... از این دست مطالبند.

گروه سنی سه سال و پنج ماه تا سه سال و هشت ماه:

مورد اضافه شده در این ترم "شناخت احساسات و هیجانات" است.

احساسات و هیجانات با افزایش سن و تجربه ظرفیتش تغییر می‌کند، در این مرحله سنی کودک قادر است به خوبی روال روزمره را دنبال کند. کودک می‌تواند قوانین پایه را بفهمد و به آن‌ها احترام بگذارد.

از نظر احساسی می‌توانند از خود عاطفه نشان دهند، با دیگران هم‌دردی می‌کنند و در مواقع ناراحتی به دیگران آرامش می‌دهند.

این آموزش به صورت کامل با توجه به سابقه کاری و تحقیقات میدانی طبق نیاز سنجی‌های مختلف در طی سالیان کاری، توسط کادر مجرب کارشناسان مهرمن، طراحی و اجرا می‌گردد.

جزوات کار مخصوص، همراه با بازی های بسیار ویژه ابزار کار ما در این زمینه هستند. ضمن این‌که گروه بازی موسسه مهرمن، چند سالی است ساخت اسباب بازی‌های ویژه این آموزش‌ها را نیز انجام داده است. آموزش هم‌زمان خانواده‌ها در این مباحث اصل کار ما است.

گروه سنی سه سال و نه ماه تا چهار ساله‌ها:

در این گروه سنی ”بیان احساس” به موارد قبلی اضافه می‌شود.

بچه‌ها به‌طور غریزی نمی‌دانند که چطور باید افکار و احساساتشان را بیان کنند. همچنین به‌طور خودکار آماده گوش دادن به دستورات و پیروی از آن‌ها نیستند و باید آموزش ببینند.

ابراز احساسات در کودک، کمک می‌کند تا با آن احساس کنار بیاید.

ابراز احساسات در قالب یک مکالمه صحیح و گفتن آن به شخصی که به او اعتماد دارد تقریباً همیشه موجب می‌شود تا کودک احساس بهتری پیدا کند. به‌طور کلی هر چقدر آگاهی نسبت به احساس بیشتر شود، فرد می‌تواند راحت‌تر با دیگران کنار بیاید. جزوات و بازی‌های این قسمت طراحی گروه بازی مهر من است.

این دوره به‌طور هم‌زمان برای مادر و کودک در دو قسمت جداگانه اجرا می‌گردد.

تخلیه هیجانی + رشد جسمی حرکتی + آموزش‌های پایه + تقویت حواس پنج‌گانه + رشد شناختی + تقویت مهارت‌های فردی + جداسازی امن + تقویت مهارت گروهی + شناخت احساسات + بیان احساسات + کنترل احساسات + قوانین + حل مساله

فرض بر این است که کودکان تمام دوره‌های مقدماتی، ابتدایی و متوسطه را در موسسه مهر من گذرانده و یا به‌طور فشرده تا حدی که مورد قبول کارشناسان موسسه باشد در جریان آموزش‌ها قرار گرفته‌اند:

  • تخلیه هیجانی
  • رشد جسمی - حرکتی
  • آموزش‌های پایه
  • تقویت حواس پنج‌گانه
  • رشد شناختی
  • مهارتهای فردی
  • جداسازی ایمن
  • مهارت های بین فردی
  • شناخت احساسات
  • بیان احساسات

و در این مرحله آموزش دوره پیشرفته به این شرح برگزار خواهد شد.

آیتم مهم در این مرحله کنترل احساس است. بین احساسات کودکان با رفتار آن‌ها رابطه مستقیمی برقرار است. وقتی احساس خوبی دارند خوب رفتار می‌کنند.

کودکان در طول دوران رشد، طیف وسیعی از احساسات را تجربه می‌کنند. مشکل زمانی می‌تواند به وجود آید که کودک قادر به کنترل عاطفی خودش در مقابل حالت خایی مثل خشم، سرخوردگی، ترس و ناراحتی نباشد.

فقدان کنترل عاطفی معمولا به طغیان‌های احساسی، گوشه‌گیری اجتماعی، پرخاشگری، اختلال اضطرابی و افسردگی منجر می‌شود. در نتیجه آموزش تنظیم و کنترل احساسات کمک زیادی به کودکان می‌کند.

طراحی مباحث آموزشی و بازی‌های این قسمت برای تمرین این مهارت به‌طور کامل به گروه بازی موسسه مهرمن تعلق دارد که با تکیه بر سال‌ها کار پژوهشی و نیازسنجی کودکان و خانواده‌ها دستاوردهای شایان توجهی در این زمینه دارند.

اسباب بازی‌های ویژه تولیدشده برای تمرین این مهارت توسط گروه بازی مهرمن در اختیار کودکان قرار می‌گیرد تا با بازی که در واقع تنها ابزار ارتباطی با کودکان است این مهم به آنان آموزش داده شود.

گروه سنی چهار سال و پنج ماه تا چهار سال و هشت ماه:

بهترین سن برای آموزش احترام به قوانین، چهار تا هشت سالگی است.

اگر در سن طلایی رشد یعنی مابین ۳ تا ۸ سالگی آموزش عمل به قانون داده شود، بیشترین بهره‌وری را در آینده برای والدین خواهد داشت. در این ترم آموزش قوانین به سایر مطالب افزوده می‌شود.

آموزش عمل به قانون و اجرای صحیح آن در دوران کودکی میسر است، زیرا در دوران نوجوانی والدین می‌توانند با او وارد معامله شوند و از او بخواهند تا به قوانین عمل کند.

نه فقط سن آموزش قانون بلکه نحوه اجرای آن هم در میزان تاثیرگذاری آن نقش دارد، افراط و تفریط در اعمال قانون در خانواده‌ها بسیار شایع است و واقعیت این است که حفظ تعادل در این زمینه کار بسیار دشواری است. آموزش این مرحله به‌طور همزمان به خانواده ها هم ارائه می‌شود، چرا که هماهنگی و هم‌زبانی خانواده با مجموعه آموزش‌های موسسه است که رشد یک‌پارچه را برای کودک در پی خواهد داشت.

گروه سنی چهار سال و نه ماه تا پنج سال:

حل مساله، موردی است که در این مرحله به آموزش‌ها اضافه می‌شود.

نیاز کودکان به داشتن مهارت حل مساله از کودکی و سنین پیش از دبستان کاملاً ملموس است. کودکان هر روز با مسائل و مشکلات زیادی برخورد می‌کنند. مشکلاتی از قبیل شریک داشتن در اسباب‌بازی، رعایت نوبت، مساله در انجام دادن حرکات ورزشی، دوست یابی و....

مهارت حل مساله به کودکان کمک می‌کند تا اعتماد به نفس لازم برای تسلط به توانایی‌هایشان در مواجه با مسائل داشته باشند. در صورت عدم داشتن قدرت حل مساله کودکان از انجام خیلی کارها مخالفت می‌کنند و سعی و تلاشی برای حل مشکل نمی‌کنند. کودکانی که ضعف در مهارت حل مساله دارند، نمی‌توانند در برخورد با مشکلات به این فکر کنند که راه حل‌های دیگری هم برای مساله پیش آمده وجود دارد.

پس این وظیفه با ما بزرگترها است تا به کودکان کمک کنیم که بتوانند گزینه‌های موجود برای تصمیم‌گیری صحیح در مواجهه با یک مشکل را بررسی کنند. آموزش هم‌زمان خانواده در این مورد سرعت آموزش‌ها را شدت می‌بخشد.

تخلیه هیجانی + رشد جسمی حرکتی + آموزش‌های پایه + تقویت حواس پنج‌گانه + رشد شناختی + تقویت مهارت‌های فردی + جداسازی امن + تقویت مهارت گروهی + شناخت احساسات + بیان احساسات + کنترل احساسات + قوانین + حل مساله + ارزش‌های اخلاقی + تقویت هوش عاطفی

این گروه سنی از اهمیت بسیار ویژه‌ای برخوردارند؛ چرا که کارهای پایانی موسسه مهر من در این سال، کودکانی که از دوره مقدماتی با ما بوده‌اند را با مهارت و آگاهی مضاعف برای ورود به دنیای بزرگ سالی و شروع مدرسه بدرقه می‌کند. در این دوره فرض بر این است که کودک تمام دوره‌های مقدماتی تا پیشرفته (از ۱۸ ماه تا ۵ سال) را گذرانده است و مفاهیم زیر را به‌طور کامل تجربه کرده است:

  • تخلیه هیجانی
  • رشد جسمی - حرکتی
  • آموزش‌های پایه
  • تقویت حواس پنج‌گانه
  • رشد شناختی
  • مهارتهای فردی
  • جداسازی ایمن
  • مهارت های بین فردی
  • شناخت احساسات
  • بیان احساسات
  • کنترل احساسات
  • قوانین
  • حل مساله

برنامه فشرده و ویژه آماده‌سازی کودکان برای پیش‌دبستان، شامل فعالیت‌هایی است که اولاً تکمیل روند رشد متعادل کودکان و همچنین افزودن مهارت‌های مورد نیاز برای ورود به اجتماع هم‌سالان می‌باشند.

تاکید ویژه موسسه مهر من در تقویت هوش هیجانی کودکان (IQ)، با برنامه‌ریزی‌های فشرده و آموزش هم‌زمان پدر و مادر، کودکان را در ارتباطات فردی، میان فردی، شناخت خود، محیط، دیگران توانمند می‌کند.

این برنامه‌ها ، نیم‌کره راست کودکان را در معرض تحریک قرار داده و باعث می‌شود مهارت‌های لازم زندگی (ارزش‌های زندگی، ارزش‌های اخلاقی و مفاهیم انسانی و...) را بسیار توانمندتر در خود پرورش دهند.

به دلیل تاکید زیاد سیستم آموزشی بر مفاهیمی مثل (ریاضی، علوم، خواندن، نوشتن و...) که در واقع تحریک بیشتر نیم‌کره چپ را می‌طلبد، در این گروه سنی، برنامه‌های منظمی برای این قسمت‌ها در نظر گرفته‌ایم.

این مفاهیم فقط “با بازی” و اسباب‌بازی‌های ساخته شده توسط گروه کارشناسان مهر من برای تقویت IQ کودکان و مهارت‌های مورد نیاز در گروه پیش‌دبستان صورت می‌گیرد.

گروه سنی پنج سال تا شش سال:

دوره فشرده ورود به پیش دبستان علاوه بر مفاهیم گفته شده شامل مطالب زیر نیز می باشد:

  • مهارت های زندگی
  • کارآفرینان کوچک
  • هنر و خلاقیت
  • قوانین اجتماعی
  • کتابخوانی
  • قصه گویی
  • نمایش
  • ایستگاه شادی
  • ایران من
  • بازی و ریاضی
  • بازی و علوم
  • مهارت های نوشتاری
  • تقویت اعتماد به نفس و عزت نفس
  • مهارت ” نه ” گفتن
  • مراقبت از خود

در پایان، علاوه بر دادن گواهینامه، کتابچه کار کودکان در هر مورد گذرانده باشند به آن‌ها داده خواهد شد.

فعالیت‌های همزمانی برای مادران این گروه سنی در نظر گرفته‌ایم که ترکیب فعالیت‌های هم‌زمان کودک و مادر نتیجه ایده‌آلی در پی خواهد داشت. دوره‌هایی مانند:

  • تکنیک‌های والدینی
  • تکنیک‌های تخلیه هیجانی
  • جلسات پرسش و پاسخ
  • کارگاه کنترل احساس
  • کارگاه جرات ورزی
  • کارگاه عزت نفس
  • کارگاه اعتماد به نفس
  • کارگاه روابط عاطفی والدین